Ankara

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara

Kısaca

  • Ankara Türkiye Cumhuriyeti'nin başkentidir, Ankara ilinin merkezi, Türkiye'nin en kalabalık 2. ve dünyanın en kalabalık 38. kenti. Topraklarının büyük bölümü İç Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Sakarya bölümünde yer alır. Türkiye'nin coğrafi merkezine yakın olduğu için, hem konum hem de işlev itibariyle Türkiye'nin kalbi benzetmesi yapılır. Ortalama (938m) metre rakıma sahip olan kentin nüfusu, 2010 yılı nüfus sayımına verilerine göre 4.431.719'dur.[1]
  • Bilinen tarihi en az 10 bin yıl öncesine, Eski Taş Çağı'na ulaşan Ankara, Hattileri, Hititleri, Frigleri, Lidyalıları, Ahamenişleri (Persler), Makedonyalıları, Galatları (Keltler), Romalıları, Selçukluları ve Osmanlıları ağırlamış, Batı ve Doğu medeniyetlerine ev sahipliği yapmıştır. Geçmişte, Galatların bir boyu olan Tektosaglara ve sonrasında Friglere başkentlik yapmış olan kent, 1923'ten beridir Türkiye'ye başkentlik etmektedir.
  • Ankara denince akla gelenler; kedisi, keçisi, tiftiği, tavşanı, armudu, balı, çiğdemi ve Kalecik Karası denilen misket üzümü ile ünlüdür.

Etimoloji

  • Frigya dili ve Yunancada “telâffuz: Anküra”, gemi çapası demektir. Bazı efsanelere göre Ankara, Frig Kralı Midas’ın bir gemi çapası bulduğu yerdir. Büyük İskender'in Doğu Seferi sırasında Anküra’ya MÖ 333'de geldiği kayıtlara geçmiştir. 2. yüzyıla ait ve Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenen bazı paralarda gemi çapası figürü bulunmaktadır.
  • Frigler, Galatlar ve Romalılar tarafından (Ἄγκυρα) olarak bilinen şehrin adı, Latin harfleri ile Batılı kaynaklara (Ankyra ve Ancyra) olarak geçti. Kentin adı, Türklerin Anadolu'ya gelmesinden sonra (Ankara), Engürü ve Engüriye olarak değişime uğradı, Batı dillerine de Angora olarak geçti. 16. yüzyıla ait çeşitli resmî Osmanlı evraklarında Ankara adı geçmektedir.
  • Türkiye Cumhuriyeti devleti, 28 Mart 1930'da yabancı ülkelerden Türk şehirleri için Türkçe adların kullanılmasını resmen talep etti. Bu tarihten sonra posta idaresi Angora olarak adreslenmiş mektupları Ankara'ya ulaştırmadı. Böylece zamanla Ankara adı evrenselleşti..

Tarihçe

  • Ankara, Sakarya Nehri'ni besleyen (Ankara Çayı)'nın geçtiği ovanın doğu kenarında kurulmuştur. (Çubuk Ovası) kenti çevreleyen verimli bir tarım alanıdır. Sonradan (Ankara Kalesi)'nin kurulduğu tepenin ve eteklerinin sarp yamaçlı olması, tarihte bölgeyi düşman saldırılarına karşı korunaklı kılmaktaydı. (Bentderesi)'nin dar vadisi, Ankara Kalesi'nin bulunduğu volkanik tepeyi, yaylanın ovaya hakim dik kenarından ayırdığından, askeri öneme haizdi. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, kentin bilinen tarihi (Eski Taş Çağına) ( MÖ 2 milyon/MÖ 10 bin) kadar uzanmaktadır. Bu döneme ait çeşitli eserlere (Gâvurkale, Ergazi, Lodumlu ve Maltepe)'de rastlanmıştır.

Coğrafya

  • Ankara, Doğuda Kırıkkale ili'ne bağlı Bahşılı ve Yahşihan, kuzeydoğuda Ankara ili'ne bağlı (Kalecik), kuzeyde (Çankırı) ili'ne bağlı (Şabanözü), ve Ankara ili'ne bağlı Kızılcahamam, kuzeybatı ve batıda Ankara ili'ne bağlı Güdül ve Beypazarı, güneyde Ankara ili'ne bağlı Polatlı ve Haymana, güneydoğuda ise Ankara ili'ne bağlı (Bala) ile komşudur.
  • Sakarya Nehri'nin kollarından Ankara Çayı, kentin merkezinden geçmektedir. Bu çayın üzerinde, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad zamanında yaptırılan (Akköprü) bulunmaktadır..

Nüfus

  • Ankara, başkent olmadan önce 30000 bin kişilik bir nüfusa sahipti ancak başkent olduktan sonra önce (İstanbul ve İzmir)'den sonra en kalabalık üçüncü kent oldu, ardından “İzmir”'i geçerek İstanbul'dan sonra Türkiye'nin en kalabalık kenti olmuştur. Ankara bugün dünyanın en kalabalık (38.) kentidir. Kent nüfusu bugün dört milyon civarında olmakla birlikte her geçen gün büyümektedir. Kent, ülkenin en çok “göç” alan kentlerindendir. İl nüfusu (4.641.256,) merkez nüfusu (4.431.719) kişidir. 1990 yılında (2.583.963) olan nüfus 2000 yılında (%21.48) artarak bu orana ulaşmıştır.
  • Bu oran (%15.78) olan İç Anadolu Bölgesi ve (%18.28) olan Türkiye ortalamasından yüksektir. Kent nüfusunun (%88)'i kentlerde, geriye kalan (%12)'si köylerde yaşar. Ayrıca (11.608.868) kişilik İç. Anadolu nüfusunun yaklaşık üçte biri Ankara'da yaşar. İl nüfusunun (%80)'i merkezde yaşar.
  • Ankara'da 2008 yılında altı yaşın üstündeki (138.599) kişi okuma yazma bilmemektedir. Bunun (20.983)'ü erkek, (117.616)'sı kadındır. (251.766) kişinin okuma yazma bilip bilmediğine dair bilgi olmamakla birlikte (3.614.367) kişi okuma yazma bilmektedir

Turizm

  • Ankara'ya 2001 yılında (208.101) yabancı giriş yapmıştır. Aylara dağıtıldığında en çok turist (40.403) kişiyle temmuz ayında, en az turist (9.099) kişiyle kasım ayında gelmiştir.
  • Turist sayısını artırmak için kongre ve eğlence turizmi odaklı bir politika izlenmektedir. Bunun için Yenimahalle'de bir kongre sarayı ve Aşağı Yurtçu Ballıkuyumcu'da bir Disneyland kurulması planlanmıştır. Disneyland'ın yapımı (3 milyon m²) alana yapılacak olup yaklaşık (1 milyar dolar'a) malolması beklenmektedir. Yapımı en az birkaç yıl sürecek olan (Disneyland) Türkiye'de alışılageldik Disney karakterlerinin yanı sıra Türk dünyasından motiflere ve kahramanlara da yer verilmesi düşünülmektedir. Hedef kitle olarak Orta Doğu ve Batı Avrupa halkları belirlenmiştir

Ulaşım

  • Kent içi ulaşımda son zamanlarda en yoğun taşımacılık metro ile yapılmaktadır. (EGO Genel Müdürlüğü) tarafından işletilen Ankara metrosu günde yaklaşık (150.000) yolcu taşımaktadır. Metro ağında halihazırda Metro ve Ankaray adı altında iki ayrı taşıma sistemi çalışmaktadır. Ankaray Metroya göre daha hafif bir raylı sistemdir. Şu an inşaatı süren 4 adet metro ağı vardır.
  • Günlük ulaşımda belediye tarafından işletilen (otobüsler) ile özel olarak işletilen dolmuşlar da kullanılmaktadır. Belediyeye ait araçlarda manyetik kontörlü kartlar kullanılmaktadır. Özel araçlarda ise nakit kullanılmaktadır.
  • Kentin kuzeyinde yer alan (Esenboğa Uluslararası Havalimanı) kente havayolu ile giriş çıkışı sağlayan en önemli noktadır. 2006 yılında tamamen yenilenip kapasitesi ve işlevi çağdaşlaştırılmıştır. Havalimanını kentmerkezine bağlayan yol da tamamen yenilenmiş ve yeni geçitler devreye sokulmuştur. Havayolu ile kente ulaşmanın bir başka yolu da ordunun hizmetindeki Etimesgut Askeri Havalimanıdır. Bu havalimanı sivil uçuşlar için kullanılmasa da gerektiğinde alternatif olarak kullanılabilmektedir.
  • Kente giriş çıkışlarda diğer önemli yer Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi yani kısaca AŞTİ'dir. Avrupanın en büyük otobüs terminalleri arasında yer alan tesislerde restoranlar, emanetçiler, büfeler ve firmalar için servis istasyonları da bulunur. Tesislerin Ankaray bağlantısı olduğu gibi taksi servisi de vardır.
  • Tren yolu ile giriş çıkışta en önemli yer TCDD Ankara Garı'dır. Burası aynı zamanda ülkenin doğusu ile batısının ayrıldığı noktadır. Halihazırda ülkenin dört bir yanına ve banliyölere buradan tren seferleri düzenlenmektedir. Eskişehir üzerinden kenti İstanbul'a bağlayacak olan hızlı tren projesi'nin Ankara - Eskişehir kesimi 2009'da, Ankara - Konya kesimi 2011'de hizmete açıldı.
  • Kentin Diger büyük merkezlere uzaklığı (km) şöyledir: İstanbul 454, Antalya 544, Bursa 380, Diyarbakır 981, Eskişehir 232, Gaziantep 682, İzmir 582, Konya 258, Samsun 417, Kayseri 310, Erzurum 880, Trabzon 763 km.

Caddeler VS Meydanlar

  • Ankara'da “Opera Meydanı”, “Tandoğan Meydanı”, “Şili Meydanı”, “Hergele Meydanı” gibi birçok meydan, “Tunalı Hilmi Caddesi”, “Arjantin Caddesi”, “Gazi Mustafa Kemal Bulvarı”, “İsmet İnönü Bulvarı” gibi birçok cadde, sokak ve bulvar vardır.
  • Bunlardan Opera Meydanı: “Gençlik Parkı”, “Devlet Opera” ve “Balesi”, “Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı”, “Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi”, “Etnografya Müzesi”, “Cumhurbaşkanlığı Orkestrası” ve “İller Bankası” gibi birçok yapıya ev sahipliği yapar.

Parklar

  • Ankara'daki önemli parklar arasında “Atatürk Orman Çiftliği”, “Altınpark”, “Gençlik Parkı”, “Abdi İpekçi Parkı”, “Güven Park”, “Kurtuluş Parkı”, “Seymenler Parkı”, “Botanik Parkı”, “Kuğulu Park”, “Harikalar Diyarı”, “Göksu Parkı”, “Köroğlu Parkı”, “50.Yıl Parkı ve Mavi Göl sayılabilir”.
  • Bu parklar arasında Harikalar Diyarı, (1 milyon 300 bin m²)'lik alanıyla Avrupa'nın en büyük parkıdır.

Ankara'daki Alışveriş Merkezleri

Ankara AVM
ANKAmall Armada Alışveriş ve İş Merkezi Atakule Forum Ankara
Karum alışveriş merkezi Arkadium Panora Carrefoursa

Tüm listeyi Görmek için Tıklayınız

Kültür & Sanat

Müzeler

  • Ankara şehir merkezi sınırları içerisinde çeşitli kurumlarca işletilen Bilinen (42 müze) bulunmaktadır. Bunların en önemlileri şunlardır.
  • Anadolu Medeniyetleri Müzesi: Atpazarı semtinde, Ankara Kalesi'nin dış duvarının güneydoğusundaki iki Osmanlı yapısında yer alır. Bu yapılardan biri Mahmut Paşa Bedesteni, diğeri Kurşunlu Han'dır.Anadolu'nun “arkeolojik” eserlerini sergileyen ve dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alan bir müzedir.
  • Etnografya Müzesi: Önceleri Arkeoloji müzesi yapılması düşünülen yapıya sonraları (Resim ve Heykel Müzesi) kurulması kararlaştırılmış, (Mustafa Kemal Atatürk)'ün mezarı Anıtkabir yapılana kadar burada saklanmıştır.
  • Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi: Müze, (Mustafa Kemal Atatürk)'ün direktifleri üzerine Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu tarafından projelendirilerek, 1927 yılında Türkocağı olarak inşa edilmiştir. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından 2 Nisan 1980 tarihinde müze olarak açılışı yapılmıştır.
  • Kurtuluş Savaşı Müzesi: I. TBMM binasında hizmet veren bir müzedir. 23 Nisan 1961'de "Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi" adıyla halkın ziyaretine açılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün doğumunun 100. yılını kutlama programı çerçevesinde, 1981 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmaları sonucu 23 Nisan 1981 tarihinde "Kurtuluş Savaşı Müzesi" adıyla yeniden ziyarete açılmıştır.
  • Cumhuriyet Müzesi: II. TBMM binasında hizmet veren müzedir. Müzede ilk üç Cumhurbaşkanı dönemini yansıtan olaylar, onların kendi sözleri, fotoğrafları, bazı özel eşyaları ile o dönemde mecliste alınan kararlar ve kanunlar sergilenmektedir.
  • Anıtkabir: Mustafa Kemal Atatürk'ün “kabrinin” de bulunduğu müzedir. Müze dört bölümden oluşur: Birinci bölümde Atatürk'ün özel eşyaları; ikinci bölümde Çanakkale Savaşı panoraması; üçüncü bölümde Sakarya Meydan Muharebesi ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi panoraması; dördüncü bölümde (Atatürk devrimlerinin fotoğraf) ve açıklamalarla tanıtıldığı, rölyeflerle zenginleştirilmiş tonozlu koridor bulunmaktadı

Eğitim

  • Eğitim ve öğretim açısından Türkiye'nin önemli merkezlerinden biri olan Ankara'da (150)'den fazla ilk ve orta dereceli okul ile halk eğitim merkezi vardır. Ayrıca (14) üniversite ve bir harp okulu hizmet vermektedir. Bu üniversiteler il genelinden öğrencilere eğitim verdiği gibi, il dışından ve öğrenci değişim programları ile yurtdışından gelen öğrencilere de eğitim vermektedir..
Ankara Üniversiteler
Ankara Üniversitesi(Devlet) Gazi Üniversitesi(Devlet) Hacettepe Üniversitesi(Devlet) Orta Doğu Teknik Üniversitesi(Devlet)
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi(Devlet) Atılım Üniversitesi Başkent Üniversitesi Bilkent Üniversitesi
Çankaya Üniversitesi TED Üniversitesi TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Turgut Özal Üniversitesi
Türk Hava Kurumu Üniversitesi Ufuk Üniversitesi Kara Harp Okulu n/a
Ankara Liseleri
Anadolu Tapu ve Kadastro Meslek Lisesi Anıttepe Lisesi Ankara Anadolu Lisesi Ankara Atatürk Anadolu Lisesi
Ankara Atatürk Lisesi Ankara Bahçelievler Deneme Lisesi Ankara Çağrıbey Anadolu Lisesi Ankara Fen Lisesi
Ankara Gazi Anadolu Lisesi Ankara İnönü Lisesi Ankara Lisesi Ankara Mehmet Kaplan Sosyal Bilimler Lisesi
Ankara Milli Piyango Anadolu Lisesi Ankara Mobil Lisesi Ankara Özel Tevfik Fikret Lisesi Ankara Türk Telekom Anadolu Teknik Lisesi
Ankara Yenimahalle Mustafa Kemal Lisesi Aydınlıkevler Anadolu Lisesi Ayrancı Anadolu Lisesi Bahçelievler Anadolu Lisesi
Batıkent Lisesi Büyük Kolej Cumhuriyet Anadolu Lisesi Çankaya Anadolu Lisesi
Doktor Binnaz Ege Doktor Rıdvan Ege Anadolu Lisesi Etimesgut Anadolu Lisesi Fatih Sultan Mehmet Lisesi Fethiye Kemal Mumcu Anadolu Lisesi
Gazi Lisesi Gölbaşı Anadolu Lisesi Hacı Ömer Tarman Anadolu Lisesi Hasan Ali Yücel Anadolu Öğretmen Lisesi
İncirli Lisesi Kalaba Anadolu Lisesi Kalaba Lisesi Kanuni Lisesi
Mamak Anadolu Lisesi Mehmet Emin Resulzade Anadolu Lisesi Mehmet Rüştü Uzel Kimya Meslek Lisesi Mesleki Açık Öğretim Lisesi
Mustafa Kemal Lisesi Nermin Mehmet Çekiç Anadolu Lisesi Polis Koleji Samanyolu Eğitim Kurumları
Süleyman Demirel Anadolu Lisesi TED Ankara Koleji Yenimahalle Mimar Sinan Lisesi Yıldırım Beyazıt Anadolu Lisesi
Yükseliş Koleji n/a n/a n/a


Spor

  • Kentte en çok rağbet gören spor futboldur. Kentin Sportoto Süper Lig'de bulunan iki spor takımı vardır.
  • Bunlar: MKE Ankaragücü, Gençlerbirliği'dir. Ankara bu sayıyla İstanbul'un ardından Süper Lig'de en çok takımı bulunan kenttir.
  • Bu takımlardan MKE Ankaragücü, “Gençlerbirliği” ve “Hacettepespor”, (19.209) kişilik Ankara (19 Mayıs Stadyumu)'nu, Ankaraspor (19.626) kişilik Yenikent ASAŞ Stadyumu'nu kullanmaktadır.
  • Kent, İstanbul'da düzenlenen 1959 Avrupa Basketbol Şampiyonası'ndan sonra Türkiye'de düzenlenen ikinci Avrupa Basketbol Şampiyonası'na 2001 yılında ev sahipliği yapmıştır.

Ankara Aroma Bayanlar Voleybol 1. Ligi'nin 2009 -10 sezonunda “İller Bankası” ve “Ankaragücü” takımları tarafından temsil edilmektedir.

Kaynakça

  1. http://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara wikipedia Ankara Maddesi