Birleşmiş Milletler

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara
Birleşmiş Milletler BM
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Konum
Birleşmiş Milletler'e üye devletler listesi Gösteren Dünya haritası.
Başkent New York, Amerika Birleşik Devletleri
Resmî dil(ler) Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca, Rusça
Yönetim biçimi
 - Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği Güney Kore Ban Ki-moon
 - Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Başkanlığı İsviçre Joseph Deiss
 - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Başkanlığı Çin Li Baodong
Kuruluş
 - Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın imzalanması 26 Haziran 1945
 - Antlaşmanın yürürlüğe girmesi 24 Ekim 1945
Birleşmiş Milletler Toplantı Slanu
  • Birleşmiş Milletler Örgütü ya da kısaca Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim 1945'te kurulmuş dünya barışını, güvenliğini korumak ve uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel bir iş birliği oluşturmak için kurulan “uluslararası” bir örgüttür. Birleşmiş Milletler kendini "adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluş" olarak tanımlamaktadır. Uluslararası İlişkilerde, kuvvet kullanılmasını ilk olarak evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma Birleşmiş Milletler Antlaşması'dır.
Birleşmiş Milletler Binası New York, Amerika Birleşik Devletleri
  • Örgütün, kurulduğu yıllarda (51) olan üye sayısı şu an itibariyle üyeliği kaldırılan Vatikan ve değiştirilen Çin Halk Cumhuriyeti son katılan üye Güney Sudan dahil (193)'e ulaşmıştır. Örgütün yönetimi (New York) ABD'ta bulunan genel merkezinden yürütülür ve üye ülkelerle her yıl düzenli olarak yapılan toplantılar yine bu genel merkezde gerçekleştirilir.
  • Örgüt yapısal olarak idari bölümlere ayrılmıştır: (Genel Kurul), (Güvenlik Konseyi), (Ekonomik ve Sosyal Konsey), (Yönetim Konseyi), (Genel Sekreterlik) ve (Uluslararası Adalet Divanı).
  • Örgütün en göz önündeki merciisi Genel Sekreterdir.
  • Birleşmiş Milletler fikri ilk olarak, II. Dünya Savaşı'nın bitiminde savaşın galibi ülkeler tarafından, ülkeler arasındaki anlaşmazlığı ortadan kaldırarak ileride meydana gelebilecek ve kendi güvenliklerini tehdit edebilecek bir savaşın önüne geçebilmek amacıyla ortaya atılmıştır.
  • Örgüt yapısının halen bu amacı koruduğunu BM Güvenlik Konseyi'nin varlığı ve çalışmalarıyla ortaya koymustur. Güvenlik Konseyi on beş ülkeden oluşmakta olup,bu üyelerden beşi daimi üye statüsündedir ve mutlak veto yetkisine sahiptir.
  • Bu ülkeler
  1. ABD
  2. Rusya
  3. Çin Halk Cumhuriyeti
  4. Birleşik Krallık
  5. Fransa
  • Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için (9/15) oranı gerekli olup, daimi üyelerden herhangi birisinin aksi yönde oy kullanmaması gereklidir. BM içtihatlarına göre Güvenlik Konseyi karar alırken veto yetkisine sahip üyelerden biri veya birkaçının oylamaya katılmaması bu üyelerin kararı veto ettiği anlamına gelmemektedir. Ayrıca daimi üyelerin çekimser kalmaları da aynı sonucu vermektedir.

Kuruluşu

  • Birleşmiş Milletler “United Nations” terimi ilk olarak Franklin D. Roosevelt tarafından II. Dünya Savaşı sırasında müttefik ülkeler için kullanılmıştır. İlk resmî kullanımı ise 1 Ocak 1942 yılında Birleşmiş Milletler'in beyannamesinde ve Atlantik Bildirisin dedir. Bu tarihten sonra müttefik devletleri kendilerini "United Nations Fighting Forces" olarak adlandırmışlardır.

Birleşmiş Milletler fikri 1943 yılında (Moskova, Tahran ve Kahire)'de müttefiklerin toplantıları sırasında çıkmış olup Fransa, Çin, Birleşik Krallık, ABD, SSCB'nin temsilciliğiyle oluşmuştur.

Örgütün Yapısı

Genel Kurul

  • Genel Kurul, üye devletlerden oluşur. Her üyenin Genel Kuruldaki temsilcileri (5) kişiden çok olamaz. Genel Kurul'un görevleri şunlardır:
  1. Silahsızlanma ve silah denetimi konusunda önerilerde bulunmak...
  2. Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak...
  3. Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışcıl yollarla çözümü için önerilerde bulunmak..

Güvenlik Konseyi

  • Siyasal alanda bir yürütme organıdır. Konseyin (5) daimi üyesi olan ABD, Çin, İngiltere, Fransa, Rusya'nın veto hakkı bulunmaktadır. (10) geçici üye ise iki yıllık bir süreç için seçilirler. Türkiye 2009 yılı itibariyle iki yıllığına seçilen geçici üyelerden biridir. Seçimlerinde coğrafi denge esas alınır. (15 üyesi) olan bu kurulun görevleri şunlardır;
  1. Birleşmiş Milletler'in amaç ve ilkelerine uygun biçimde barış ve güvenliği korumak..
  2. Uluslararası bir anlaşmazlığa yol açabilecek her türlü çekişmeli durumu soruşturmak..
  3. Uluslararasında çekişmeli konularda anlaşma koşullarını önermek..
  4. Silahlanmayı denetleyecek planlar hazırlamak..
  5. Barışa karşı bir tehlike veya saldırı olup olmadığını araştırarak, izlenecek yolu önermek..
  6. Saldırganlara karşı askeri birlikler kurularak önlemler almak..

Güvenlik Konseyi'nin Karar Alma Süreci

Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için (9/15) oranı gerekli olup, daimi üyelerden birisi aksi yönde oy kullanmaması gereklidir. (BM) içtihatlarına göre Güvenlik Konseyi karar alırken veto yetkisine sahip üyelerden biri veya birkaçının oylamaya katılmaması bu üyelerin kararı veto ettiği anlamına gelmemektedir. Ayrıca daimi üyelerin çekimser kalmaları da aynı sonucu vermektedir..

Konseye Bağlı Başlıca Kuruluşlar

  1. Ticaret ve Kalkınma Konferansı
  2. Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)
  3. Mülteciler Yüksek Komiseri Ofisi (UNCHR)
  4. Dünya Gıda Konseyi
  5. Dünya Gıda Programı
  6. Eğitim ve Araştırma Enstitüsü
  7. Kalkınma Programı (UNDP)
  8. Silahsızlanma Araştırmaları Enstitüsü
  9. Sinaî Kalkınma Örgütü (UNIDO)
  10. Çevre Sorunları Programı
  11. Birleşmiş Milletler Üniversitesi
  12. Birleşmiş Milletler Özel Fonu
  13. Sosyal Kalkınma Araştırma Enstitüsü
  14. Kadının İlerlemesi İçin Uluslararası Araştırma ve Eğitim Enstitüsü
  15. Uluslararası Arama Kurtarma Danışma Grubu

Birleşmiş Milletlere Bağlı Kuruluşlar

Kısaltma Kuruluş Kurulduğu Yıl
FAO Gıda ve Tarım Örgütü 1945
IAEA Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu 1957
ICAO Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü 1947
IFAD Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu 1977
ILO Uluslararası Çalışma Örgütü 1946
IMO Uluslararası Denizcilik Örgütü 1948
IMF Uluslararası Para Fonu 1945
ITU Uluslararası Telekomünikasyon Birliği 1947
UNESCO Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü 1946
UNIDO Birleşmiş Milletler Endüstriyel Gelişme Örgütü 1967
UPU Dünya Posta Birliği 1947
WB Dünya Bankası 1945
WFP Dünya Gıda Programı 1963
WHO Dünya Sağlık Örgütü 1948
WIPO Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü 1974
WMO Dünya Meteoroloji Örgütü 1950
UNWTO Dünya Turizm Örgütü 1974
UNICEF Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu 1946
INSARAG Uluslararası Arama Kurtarma Danışma Grubu 1991

Genel Sekreterlik

Genel Sekreterlik, Birleşmiş Milletler (bm)'in öbür organlarının çalışmaları için gerekli ortam ve koşulları sağlar. Ortaya konan program ve politikaları uygular. Uluslararası barış ve güvenliği bozucu olaylar konusunda raporlar hazırlayıp Güvenlik Konseyi'ne sunar. Genel Sekreterliği 1 ocak 2007 tarihinden itibaren Kore Cumhuriyetinden Ban Ki-Moon yapmaktadır. Milletler arası adalet divanı hariç diğer organlar tarafından verilen görevleri yapar

Uluslararası Adalet Divanı

Uluslararası Adalet Divanı, Birleşmiş Milletler'in yargı organıdır. Ülkeler, istedikleri davayı Adalet Divanı'na götürürler. Divan (15 yargıçtan) oluşur. Yargıçlar, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi'nce seçilirler. Görev süreleri 9 yıldır. Divanda bir devletten 2 yargıç bulunamaz. Uluslararası Adalet Divanı, Hollanda'nın bir kenti olan Lahey'dedir.

Dış bağlantılar

Birleşmiş Milletler (BM) İnternet Sayfası