Gaziantep

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara
Dosya:AntepGaziler.jpg
9 Şubat 1921'de Antep'in teslimiyle Fransızlara esir düşen Türkler

Gaziantep Akdeniz Bölgesi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesinin birleşim noktalarında yer alan Gaziantep 36 28' ve 01' Doğu boylamlarıyla 36 38' ve 37 32' kuzey enlemleri arasında yer alır.İlin doğusunda Şanlıurfa, batısında Osmaniye ve Hatay, kuzeyinde Kahramanmaraş, güneyinde Suriye, kuzeydoğusunda Adıyaman ve güneybatısında Kilis illeri bulunmaktadır. İl 6222 km²'lik alanıyla Türkiye topraklarının yaklaşık olarak %1'lik bölümünü kapsamaktadır.[1]İlde genellikle dalgalı ve engebeli araziler yaygındır. Güneyde Hatay ve Osmaniye sınırını oluşturan Amanos (Nur) Dağları yer almaktadır. Burada tepeler 1527 m.'ye kadar yükselmektedir. İlin diğer dağlık kısmı ise bir yandan Nur Dağları'na paralel, İslahiye İlçesi ile Kilis İli arasında, güneyde Suriye'den başlayıp kuzeyde Kahramanmaraş sınırına ulaşmakta, diğer yandan ise ilin kuzey sınırını Kahramanmaraş ve Adıyaman sınırı boyunca, doğu da Fırat Nehri'ne kadar uzanmaktadır. Buradaki tepelerin yükseklikleri güneyden kuzeye doğru; Dormik Dağı 1250 m., İlkikiz Dağı 1200 m., Kas Dağı 1250 m., Sarıkaya Dağı 1250 m. ve Gülecik Dağı 1400 metredir. Araban ile Yavuzeli İlçeleri arasında bulunan Karadağ'ın yüksekliği ise 950 metredir.Nur Dağları ile arasında kalan bölgede taban araziler yayılmıştır. Doğu kısmında bu dağlardan doğup Fırat Nehri'ne boşalan Karasu ve Merzimen Çayı boyunca vadi tabanı ve etek araziler göze çarpmaktadır. Gaziantep İlinin geriye kalan güney ve güneydoğusundaki dalgalı ondüleli arazilerin yanında Barak Ovası olarak anılan doğuda Fırat Nehri, güneyde Suriye sınırı boyunca düz ve hafif meyilli taban araziler yayılmış durumdadır.[1]

Etimoloji

Gaziantep'in bilinen en eski adı Romalılar tarafından verilen Antiochia ad Taurum'dur. "Antiochia ad Taurum", Latince "Toroslar'ın karşısındaki Antakya" anlamına gelir. Daha sonra şehri ele geçiren Araplar şehre Ayıntap demiştir.[2]

  • Ayıntap ismi, Hitit dilinde "han toprağı" anlamına gelen "Hantap"tan türemiştir. Bu ad söylene söylene Ayıntap olmuştur.
  • Ayıntap, Farsça pınarı bol anlamına gelir.[3]
  • Ayın, Arapça göz, tap ise pınar anlamına gelir. Yani Ayıntap Arapça pınarın gözü anlamına gelir.
  • Ayıntap, adını eskiden bu yörede yaşamış bir kral olan Ayni'den almıştır.
  • Ayıntap adı parlayan şehir anlamına gelir.

Ancak bu rivayetlerden hiçbirinin doğruluğu kesin değildir. Ayıntap adı zaman içinde Antep, Entep ve Antap gibi değişik haller alır. Bu adlardan en yaygını Antep'tir. 1921'de (Antep Savunması'ndan sonra) çıkarılan bir yasa ile Antep'e Gazi ünvanı verilir.[2]

Kale

Tarihçe

İlk çağlar

Gaziantep'te yapılan kazı çalışmaları sonucunda bu bölgede tarih Öncesi devirlere ait kültür izlerine rastlanılmıştır.[4]Bu kazı çalışmaları ile birlikte, bölge tarihinin Alt Paleolitik (Eski taş) dönemine kadar uzandığı ortaya çıkmıştır. Geçimlerini avcılık ve balıkçılıkla sağlayabilen dönemin insanları, araç ve gereçlerini taştan yapmışlardır. Kullanım amacına göre çeşitli biçimlerde geliştirilen bu araçların çoğu el baltalarıdır. Taşın yanı sıra bakırın da kullanılmaya başlanmasıyla ayırt edilen Kalkolitik (Bakırtaş) dönemi, yörede Sakcagözü ya da Coba Höyük diye bilinen yerleşim yerleri temsil etmektedir.[4]Mezopotomya’nın “ Tel Halal “ ve “ El Obeyd “ boyalı çanak-çömleği burada da görülmüştür. aziantep’te Kalkolitik döneme oranla daha ileri bir yerleşmeyi temsil eden İlk Tunç Çağ buluntularına, Gedikli, Tilmen Höyük, Sakçagözü, ve Zincirli kazılarında rastlanmıştır.[4] Sakçagözü, Tilmen Höyük, Zincirli, Yesemek ve Karkamış’ta yapılan kazı ve araştırmalar, Gaziantep Bölgesinde M.Ö.1800-1700 yılları arasında 20 küçük krallığın oluşturduğu büyük bir devletin varlığını ortaya koymuştur.[4]Gaziantep bölgesinde M.Ö. 1800'de Hititler ile başlayan tarihi devirleri M.Ö.85O- 612 yılları arasında Asurlular, M.Ö. 612-333 yılları arasında Medler ve Persler, M.Ö.333- M.S.395 yılları arasında Helenistler, M.S. 395-638 yılları arasında ise Bizanslılar dönemi olarak devam etmiştir.[4]

Arslan Bey, Antep, 1920 yılı savunma Komutanı.

Antiochia

Romalılar, Dülük yakınlarına Antiochia ad Taurum adında yeni bir kent kurar. Bu kent İsa'nın havarilerinden Yuhanna'nın Hıristiyanlık'ı yaymak için seçtiği merkezlerden biri olmuştur. Kent, M.S. 395 yılında Bizans İmparatorluğu'nun eline geçer. M.S. 636 yılında halife Ömer bin Hattab, İslamiyet'i yaymak için Ayıntap) ve Hatay yöresini Bizanslıların elinden alır. Bu şekilde Ayıntap halkı İslamiyet'i kabul eder. Bu arada Dülük, hızla eski önemini yitirmektedir.[5]071 yılında Alp Arslan'ın Malazgirt Savaşı'ndaki zaferinden sonra kent Selçuklu yönetimine geçer. Bir dönem Eyyübilerin eline geçen kent, 1270 yılında Moğolların Ayıntap'a saldırmasıyla, 1389 yılında Dulkadiroğulları'nın ve 1471 yılında Memlük Devleti'nin egemenliğine geçmiştir.[5]

Gaziantep Müzesi'nde bulunan Kommagene I. Antiochos

Osmanlı Dönemi

1516 yılında Yavuz Sultan Selim'in Mercidabık Muharebesi'ndeki zaferinden sonra Ayıntap, Osmanlı yönetimine geçer. Osmanlılar döneminde kente çok sayıda cami, medrese, han ve hamam inşa edilmiştir. 1516–1596 yılları arasında kent, üretim, ticaret ve el sanatları yönünden de çok gelişmiştir. 1641 ve 1671 yıllarında iki defa kenti ziyaret eden Evliya Çelebi, kentte 22 mahalle, 8 bin ev, 100 kadar cami, medrese, han, hamam ve bir de kapalı çarşı olduğunu yazar ve seyahatnamesinde aynen "Dünya yüzünden geniş bir ili, göz alıcı büyük yapıları her yerden aranan eşyası, birçok mezraları, bolluk ve verimliliği, bitimsiz yiyecek ve içecek pınarları ve ırmaklarıyla burası 'Şehr-i Ayıntab-ı Cihan'dır" der. Osmanlı döneminde Ayıntap, asla kendi eyaletinde olmayıp, önce Maraş (bugünkü Kahramanmaraş), sonra Halep eyaletinde yer almıştır. Buna rağmen Ayıntap'ın kültürü Arap kültüründen fazla etkilenmemiştir.[5]

Mevlevi Canlandırma Heykeli

Antep Savunması

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Mondros Antlaşması'yla Osmanlı devleti parçalanır. 17 Aralık 1918 yılında Antep, Birleşik Krallık'a bırakılır. Antep, 5 Kasım 1919'da Fransa'ya bırakılır.[6]Ermeni Lejyonu da bu savaşta görev almıştır.Antep halkı, 1920 yılında, Fransız birliklerinin Antep'e yerleşmesi üzerine direnişe başlar. 1920 yılının Ocak ayında Karayılan komutasındaki çeteler, Fransızların bir süvari birliğini pusuya düşürür. Şahin Bey, 200 kişilik milis gücüyle 1920 yılının Mart ayına kadar Antep'teki Fransız askerlerine karşı savaşır. Antep halkı, 9 Şubat 1921'de teslim olur. Savaş tam 10 ay sürer. 25 Aralık 1921'de Ankara Anlaşması gereğince Fransız birlikleri şehri boşaltır.[7]

Coğrafya

İl merkezi, kuzeyde ve kuzeybatıda Kahramanmaraş, kuzeydoğuda Yavuzeli, doğuda Nizip, güneydoğuda Oğuzeli, güneyde Kilis, güneybatıda Nurdağı ve batıda İslahiye ile çevrilidir.Gaziantep'te çok sayıda pınar bulunmasına karşın hiç doğal göl bulunmamaktadır. Bu yüzden şehrin bir çok yerine yapay göller ve barajlar inşa edilmiştir. Gaziantep şehri, Gaziantep Platosu üzerine kurulmuştur. Gaziantep'ten geçen Alleben Deresi iki merkez ilçeyi birbirinden ayırır. İl merkezinin yakınında hiç doğal orman bulunmaz. Bu yüzden il çevresinde kızılçam ağaçlarından oluşan yapay ormanlar oluşturulmuştur-dülükbaba ve burç ormanlıkları.

Küçük resim oluşturmada hata:
Gaziantep Boyacı Camii Minaresi

İklim

Konumu sebebiyle Gaziantep'te Akdeniz iklimi ve Karasal iklimin bir karışımı görülmektedir. Hava özellikle Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında çok sıcaktır. Aralık, Ocak ve Şubat aylarında ise çok soğuktur. Gaziantep'te ölçülen en yüksek sıcaklık 42 °C, en düşük sıcaklık ise -13 °C'dir.[8]Haziran Eylül arasında Gaziantep, en az yağışı alır. En çok yağışı ise Aralık Şubat arasında alır. Mevsim değişirken gündüz ve gece arasında çok büyük bir sıcaklık farkı vardır. Denize kıyısı olmaması sebebiyle kentte nem oranı çok düşüktür. Bu yüzden hava çok sert değildir.

Gaziantep İçin İklim Verileri
Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıl
Ortalama Sıcaklık°C (°F) 8.0 9.6 14.3 19.9 25.7 31.5 35.6 35.6 31.4 24.4 16.2 10.0 21.85
En Düşük Sıcaklık °C (°F) −0.8 0.1 3.2 7.5 12.0 17.1 21.0 21.0 16.3 10.5 4.5 1.0 9.45
Yağış ‘Metrekareye’ mm (inches) 90.2
(3.551)
83.3
(3.28)
74.5
(2.933)
56.1
(2.209)
29.3
(1.154)
7.9
(0.311)
6.3
(0.248)
6.6
(0.26)
7.8
(0.307)
38.7
(1.524)
68.3
(2.689)
93.6
(3.685)
562,6
(22,15)
nem 72 68 63 61 54 45 37 38 45 56 68 71 56,5
Ortalama yağmurlu günler 12.3 12.3 12.1 10.7 6.8 2.0 0.7 0.4 1.8 6.6 9.2 11.9 86,8
Aylık ortalama güneş Göreme süresi 117.8 123.2 170.5 207 269.7 318 334.8 316.2 270 217 165 117.8 2.627
source no. 1: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü [1]
source no. 2: Weatherbase [9]

Nüfus

Gaziantep, nüfus bakımından Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük ilidir, Türkiye'nin ise 6. en büyük ilidir. Gaziantep'te nüfus 1.912.223 kişidir. Nüfus yoğunluğu, merkez ilçelerde kilometrekarede 421 kişiyi aşmaktadır.1927 yılı nüfus sayımında 214.499 olan il nüfusu geçen 70 yıl içerisinde %534 oranında artış göstermiştir. Bu artış oranı aynı dönem için Türkiye genelinde % 317 olmuştur. Gaziantep uzun yıllar dikkate alındığında Türkiye nüfus artış hızının çok üzerinde bir nüfus artışı göstermiştir. Bunun sebebi aşırı derecede göç almasıdır.


Ekonomi

Gaziantep ulaşım olanakları ve liman kentlerine yakınlığı sebebiyle ekonomik açıdan Türkiye'nin en zengin kentlerindendir. Gaziantep'teki en önemli geçim kaynakları, tarım, hayvancılık, enerji kaynakları, el sanatları, sanayi ve ticarettir. Güneydoğu Anadolu Projesi'nin tamamlanması ile kentte tarımın daha gelişmesi planlanıyor.Maden kaynakları açısından son derece fakir olan Gaziantep'te fosfat, manganez ve boksit çıkarılır.[10]

Tarım ve hayvancılık

Gaziantep'in ekonomisinde tarım çok önemli bir yer tutmaktadır. Ancak özellikle yaz aylarında yağış az olduğu için tarım gerektiği kadar gelişememiştir. Gaziantep'teki en önemli tarım ürünü antepfıstığıdır. Türkiye'deki antepfıstığı üretimin büyük bölümü ise Gaziantep'ten sağlanır. Öyle ki, 2007 yılında sadece Gaziantep'te 60.000 ton antepfıstığı üretilmiştir.[11] antepfıstığı adını bu kentten almaktadır. Hatta Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü de Gaziantep'tedir.[12] Gaziantep'te antepfıstığı kadar zeytin ve üzüm de önemli tarım ürünlerindendir. Bu şekilde Gaziantep, tarımsal açıdan da çok gelişmiştir.Tarım kadar olmasa da hayvancılık da Gaziantep ekonomisinde çok önemli bir yer tutar. İlde mera alanları çok olsa da verimsiz olduğu için kentte daha çok küçükbaş hayvan yetiştirlir. Kentte en çok yetiştirilen hayvan koyundur. Ancak verimli ırk olmadıkları için yeterince ürün elde edilememektedir. Kentten Arap ülkelerine çok sayıda canlı hayvan ihraç edilir.[10]

Sanayi ve Ticaret

Gaziantep, sanayi ve ticarette çok gelişmiştir. Kentteki bütün gelişme özel sektörün çabaları ile oluşmuştur.Ayrıca Gaziantep,Madencilik ve taşocakçılığı sektörü , imalat sanayi sektörü elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü artış gösterdi kaydedildi.[13].Gaziantep'teki en önemli sanayi dalları pamuk ve akrilik iplik, halı, un, irmik, makarna, gıda maddeleri, bitkisel yağ, plastik, deterjan üretimi ve deri üretimidir.Gaziantep'in ülke çapında ihracat payı %13'tür. Ayrıca kent, antepfıstığı üretim ve ihracatının %90'ı, kuruyemiş işleme ve ihracatının %85'ini, makarna işleme ve ihracatının %60'ını, pamuk ipliği imalat ve ihracatının %45'ini ve havlu imalat ve ihracatının %10'unu elinde tutmaktadır.

Küçük resim oluşturmada hata:
Gaziantep Arkeoloji Müzesi

Gaziantep Kültürü

El sanatları

Gaziantep'te çok çeşitli el sanatları mevcuttur. Geçmişte Gaziantep'teki en yaygın el santları dericilik, bakırcılık, yemenicilik, kilimcilik, el işlemeciliği ve kuyumculuktur. Bunlardan el işlemeciliği, bakırcılık ve kilimcilik önemini hâlâ korumaktadır. Özelikle Gaziantep'in kendine özgü motifleri olan kilimleri ve bakır ürünleri çok meşhurdur. Gaziantep'e özgü kilim çeşitleri Baklava dilimleri, Habbap ayağı, Kuş Kanadı, Zincir Göbek, Dirsek göbek, Pençe Göbek, Çarkı felek, Parmak göbek ve Atom Göbek'tir.Ayrıca hanımların hemen her evde yaptığı Antep işi, dantel ve örgü gibi başka el sanatları da mevcuttur.[14]

Küçük resim oluşturmada hata:
nazar Boncugu Süslemeli Kapartma
el Sanatları

Gaziantep Mutfağı

Gaziantep'in çok zengin bir mutfağı toplamda 300 çeşide yakın yemeği vardır.[15]Antep mutfağı özellikle kebap ve et yemekleri ile meşhurdur. Alaca çorba, altı ezmeli kebap, arap köftesi, baklava, beyti, börk aşı, çağla aşı, cağırtlak kebap, doğrama, ekşili taraklı kebap, erik tavası, firik pilavı, kavurma, kuşbaşı kebap, küşneme, lahmacun, patlıcan kebabı, sarımsak kebabı, simit kebabı, soğan kebabı, şiveydiz, yuvarlama ve yeni dünya kebabı Gaziantep mutfağına özgü yemek ve tatlıların sadece çok azıdır.[15]

Gaziantep mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden baklava Tatlısı
Küçük resim oluşturmada hata:
Gaziantep deyince çoğumuzun aklına ilk gelen şey antepfıstığıdır

Turizm

Camiler

Gaziantep’te mimarisi ile dikkati çeken çok sayıda Türk-İslam eseri cami mevcuttur. Mehmet Nuri Paşa Cami, Şeyh Fethullah Cami,Tahtani Cami, Alaüddevle Cami, Boyacı Cami, Şirvani Mehmet Efendi Cami bunlardan birkaç tanesi olup, günümüzde de modern mimari tarzda yapılan çok sayıda cami bulunmaktadır.[16]

Tarihi yerler ve müzeler

Küçük resim oluşturmada hata:

Kentin tam merkezinde tarihi Gaziantep Kalesi yer alır. Kalenin güneyinde târihi Naib Hamamı bulunmaktadır.Kalenin kuzeyinde ise çok sayıda tarihi han (Bayaz Han, Büdeyri Hanı ve Şire Han gibi) bulunmaktadır. Hanların kuzeyinde bakır işlemeleriyle ünlü tarihi Bakırcılar Çarşısı yer alır. İlde Boyacı Camii, Kurtuluş Camii ve Şirvan Camii gibi çok sayıda tarihi cami yer alır. Bey Mahallesi'nde ise tarihi Antep evleri yer alır. İldeki görülecek bir diğer yer ise Aziz Bedros Kilisesi'dir. Bu cümleden önce adı geçen bütün yerler ödüllü "Kültür Yolu Projesi" adı altında restore edilmiştir.Gaziantep, ilinde çok sayıda müze vardır. Yapılmakta olan müzelerle beraber Gaziantep tam bir müzeler kenti olacaktır. Aşağıda Gaziantep'teki müzelerin bir listesi yer almaktadır.

Osmanlı Dönemi Kadınların Giyim Tarzı
Müzeler
*Gaziantep Arkeoloji Müzesi
*Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi
*Şahinbey Savaş Müzesi
*Medusa Cam Müzesi
*Hasan Süzer Etnografya Müzesi
*Zeugma Mozaik Müzesi
Küçük resim oluşturmada hata:
Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen "Çingene Kızı" mozaiği.
Şahinbey Savaş Müzesi

Görülecek Yerler

Belkıs/Zeugma Antik Kenti, Acık Hava Müzesi, Tilmen Höyük,Rumkale,Dülük/Dolice Antik Kenti,Elif Hisarı,Hasanoğlu Anıt Mezar,Dolmen Mezarları,Sof Dağı,Hızır Yaylaları Dosya:Gaziantep castle close.JPG

Eski Harap olmuş Hişva Hanı
Küçük resim oluşturmada hata:
Duvar resimleri ve Zeugma taban mozaikleri.
Küçük resim oluşturmada hata:
Achelous Maskesi Modern Gaziantep ili içerisinde Zeugma antik kentinde bulunan Roma dönemine ait mozaik üzerinde.Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Festivaller ve Fuarlar

  • Atatürk’ün Gaziantep’e gelişi 26 Ocak 1 gün[17]
  • Antep’e Gazilik Ünvanının Verilişi 8 Şubat 1 gün[17]
  • Turizm Haftası Kutlamaları ve Turizm Fuarı 15-22 Nisan 1 Hafta[17]
  • Hıdırellez Şenlikleri 6 Mayıs 1 gün[17]
  • Gaziantep Sanayi Fuarı Mayıs ayı içi 5 gün[17]
  • Esnaf Sahresi Ağustos ayı içi 1 gün[17]
  • İslahiye Üzüm, Biber ve Kültür Festivali 23-24 Ağustos 2 gün[17]
  • Fıstık Festivali 4-5 Eylül 2 gün[17]
  • Oğuzeli Nar ve Kültür Festivali 28 Eylül 1 gün[17]
  • Otomobil Fuarı Ekim ayı içi 7 gün[17]
  • Cumhuriyet Kupası Aba Güreşleri 29 Ekim 1 gün[17]
  • Gaziantep’in Düşman İşgalinden Kurtuluşu 25 Aralık 1 gün[17]

Parklar ve bahçeler

Gaziantep birçok park ve mesire yerine ev sahipliği yapmaktadır. 100. Yıl Parkı, Türkiye'nin en büyük parkıdır ve şehri baştan aşağı dolaşır. Ayrıca Celal Doğan Parkı, Masal Parkı ve Hayri Tütüncüler bunlardan birkaçıdır. Ayrıca kentte Harikalar Diyarı gibi eğlence yerlerinin sayısı hiç de az değildir. Ayrıca Gaziantep'te Türkiye'nin en büyük hayvanat bahçesi olan Gaziantep Hayvanat Bahçesi bulunur. Bu hayvanat bahçesi Orta Doğu ve Balkanlar'ın en büyük, Dünya'nın ise 6. en büyük hayvanat bahçesidir. Gaziantep'te gezilecek diğer yerlere planetaryum[38] ve botanik bahçesi örnek verilebilir.[18]

park
Atatürk Kültür Parkı

Eğitim

İlde çok sayıda okul bulunmaktadır. 1988 yılında ilde 6'sı özel 162 ilköğretim okulu, 5'i özel 14 genel lise, 19 mesleki ve teknik lise, 3 fen lisesi, 2 halk eğtim okulu, 2 çıraklık eğitim merkezi, 1 eğitim araçları donatım merkezi, 1 rehberlik ve araştırma merkezi ve 1 sağlık eğitim merkezi bulunmaktadır. Ayrıca 27 özel kurs ve 1 öğretmenler evi bulunmaktadır. Ayrıca Gaziantep'te şu an 3 tane üniversite bulunmaktadır. Bunlar Gaziantep ve Gazikent Üniversiteleri ve daha yeni açılan Zirve Üniversitesidir. Gaziantep Üniversitesi, Kilis ili ve Nizip ve Oğuzeli ilçelerine de yayılarak 17 fakülte, 12 yüksekokul, Türk Musikisi Devlet Konservatuarı, 12 enstitü ve 9 meslek yüksekokuluna sahiptir.Gaziantep'te 3 adet kütüphane vardır. Bunlar Gaziantep İl Halk Kütüphanesi, Şahinbey İlçe Halk Kütüphanesi ve Şehitkamil Bilgi Yılı İlçe Halk Kütüphanesi'dir.[19]

Gaziantep overview.jpg

Ulaşım

Gaziantep, Anadolu ile Mezopotamya arasında yer aldığı için tarih boyunca hep ticaret yolları üzerinde yer almıştır. Bunlardan en önemlisi İpek Yolu'dur. Bu sebepten dolayı ilde kara ve hava ulaşımı çok gelişmiştir. Gaziantep'in denize kıyısı olmadığı için kentte deniz ulaşımı yapılamamaktadır. En yakın liman kenti İskenderun'dur.

Karayolu

Özellikle Avrupa'dan Asya ve Afrika'ya geçişi sağlayan E-24 otoyolu, kentin gelişiminde önemli rol oynar. Ancak ildeki en önemli yol Gaziantep-Adana-Tarsus Otoyolu'dur. Gaziantep Çevre Yolu ise hâlâ inşaat hâlindedir.Gaziantep kentinden her gün Adana, Ankara, Birecik, Elazığ, İstanbul, Kahramanmaraş, Karkamış, Malatya, Nizip, Nusaybin ve Osmaniye'ye demiryolu seferleri yapılır. 1954 yılında hizmete giren gar, hâlâ ulaşımda önemli bir yere sahiptir. Başka bir terminal ise 2001 yılında hizmete açılmıştır.Kentte halk ve belediye otobüsleri, dolmuş ve taksiyle ulaşım yapmak mümkündür. Ayrıca hafif raylı sistem de aktif durumdadır.

Havayolu

Kentte Gaziantep Oğuzeli Havaalanı adında uluslararası havaalanı bulunmaktadır. Hava alanı şehirden yaklaşık 20 km. uzaktadır. Her gün İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya'ya tarifeli uçak seferleri yapılmakla beraber, diğer illere de Ankara bağlantılı uçak seferleri yapılmaktadır. Ayrıca Almanya, Hollanda ve Fransa'ya direkt uçuşlar vardır.

Kardeş Şehirler

  • Duisburg, Almanya[20]
  • Seongnam, Güney Kore
  • Lefkoşa, Kuzey Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
  • Halep, Suriye
  • Karlstad, İsveç
  • Kuveyt, Kuveyt
  • Nijmegen, Hollanda

Kaynakça

  1. 1,0 1,1 http://www.gaziantep.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=128&Itemid=148 06.07.2012 Tarihli Erişim
  2. 2,0 2,1 http://www.gaziantep.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=114&Itemid=144 06.07.2012 Tarihli Erişim
  3. http://tr.wikipedia.org/wiki/Gaziantep#cite_ref-6 06.07.2012 Tarihli Erişim
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 http://www.gaziantep.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=116&Itemid=142 06.07.2012 Tarihli Erişim
  5. 5,0 5,1 5,2 http://tr.wikipedia.org/wiki/Gaziantep#cite_ref-vali42_7-0 06.07.2012 Tarihli Erişim
  6. Temel Britannica Ansiklopedisi. Cilt 7. Sayfa 95
  7. http://www.gaziantep.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=120&Itemid=138 06.07.2012 Tarihli Erişim
  8. http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=GAZIANTEP 06.07.2012 Tarihli Erişim
  9. http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=6271&refer=&units=us&cityname=Gaziantep-Turkey
  10. 10,0 10,1 Temel Britannica Ansiklopedisi. Cilt 7. Sayfa 96
  11. http://en.wikipedia.org/wiki/Gaziantep en ceviri Gaziantep madd
  12. http://www.antepfistigiarastirma.gov.tr/ Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü
  13. http://www.gso.org.tr/?gsoHaberID=2610 Sanayi üretim endeksi
  14. http://www.gaziantepturizm.gov.tr/belge/1-60524/geleneksel-gaziantep-el-sanatlari.html El sanatları Gaziantep il Kültür ve Turizm Müdürlüğü
  15. 15,0 15,1 http://www.gaziantepturizm.gov.tr/belge/1-60522/ne-yenir.html Kültürel Detaylar 08.07.2012 Tarihli Erişim
  16. http://www.gaziantepturizm.gov.tr/belge/1-60497/gaziantepte-inanc-turizmi.html Turizm Aktiviteleri 08.07.2012 Tarihli Erişim
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 http://www.gaziantepturizm.gov.tr/belge/1-60548/festivaller-ve-fuarlar.html Festivaller ve Fuarlar 08.07.2012 Tarihli Erişim
  18. http://tr.wikipedia.org/wiki/Gaziantep#cite_note-34 Türkçe Wikipedia Maddesi 08.07.2012 Tarihli Erişim
  19. http://tr.wikipedia.org/wiki/Gaziantep#cite_note-34 Türkçe Wikipedia Maddesi 08.07.2012 Tarihli Erişim
  20. http://www.duisburg.de/micro/english/introducing/102010100000187829.php Gaziantep, Turkey