Kahramanmaraş

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara

Kahramanmaraş, Akdeniz Bölgesi'nde yeralan Merkezi ilçeside Kahramanmaraş olan Bir İldir.Bir bölümü Akdeniz, bir bölümü ise Doğu Anadolu Bölges'inde kalan Kahramanmaraş il toprakları, 37o 11' ve 38o 36' kuzey enlemleriyle 36o 15' ve 37o 42' doğu boylamları arasında yer almaktadır. Kahramanmaraş ili, 14.327 km2 lik yüzölçümüyle ülke topraklarının % 1,8'ini kaplar.[1]

Kahramanmaraş yönetsel bakımdan, doğudan Malatya'nın Darende, Akçadağ ve Doğanşehir; Adıyaman'ın Besni; Gaziantep'in Yavuzeli ve Araban; Güneyden yine Gaziantep'in Merkez ve İslahiye; Adana'nın Bahçe; batıdan yine Adana'nın Kozan, Saimbeyli, ve Tufanbeyli; Osmaniye'nin Kadirli; Kayseri'nin Sarız; kuzeyden ise Sivas'ın Gürün ilçeleriyle çevrilidir. 1980'de nüfusu 738.000'i aşan Kahramanmaraş'ta km2 'ye 52 kişi düşmektedir.[1]

Kökenbilim

Maraş adının nereden geldiği ve anlamının ne olduğuna dair birkaç görüş ileri sürülmektedir. Ünlü tarihçi Herodot, Maraş şehrini Hitit komutanlarından Maraj adlı birisinin kurmasından dolayı şehre Maraj adı verildiğini belirtmektedir. Hitit İmparatorluğu ( M.Ö. 2000 - 1200 ) zamanında bu devletin önemli merkezlerinden biri olan şehrin adı, Hititlerden kalan yazıtlarda Maraj ve Markasi şeklinde geçmektedir. Maraş'ın adının Hititlerden geldiğini doğrulayan Asur kaynaklarında Markaji şeklinde geçer. Asur krallarından Sargon'un zamanından kalan Boğazköy yazıtlarında Maraş'ın adı geçmektedir.[2] Geç Hitit Devleti'nin merkezlerinden biri olan Maraş'ın adı bu dönemde Gurgum şeklinde belirtilmektedir. M.S. I.yüzyılda Roma İmparatorluğu bölgeyi ele geçirince Maraş'ın adı Germanicia olmuştur. Roma ve Bizans İmparatorluğu döneminde bu adla anılan şehir Müslümanlar tarafından fethedilince ilk şekli ile kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesinde "j" harfi olmadığından Mer'aş şekline dönüşmüştür. Bunların yanında Maraş adının Arapça "zelzele - titreme" anlamına gelen "Re'aşa" fiilinden türeyerek "Mer'aş" olduğunu da iddia edenler bulunmaktadır. Osmanlılar döneminde adı bölgede Dulkadiroğulları Beyliği'nin kurulmasından dolayı Zülkadir şeklinde de ifade edilmektedir.[2]

Tarihçe

Maraş'ın Yeri

Maraş'ın bugünkü yerine taşınmadan önce iki kez yer değiştirdiği rivayet edilmektedir. Bunlardan birine göre ilk Maraş'ın bugünkü şehrin 20 km. güneyinde Erkenez Çayı kenarında Elmalar Köyü'ne yakın Himli Höyük civarında kurulduğu zannedilmektedir. Asuriler tarafından M.Ö. 2500 yıllarında Maraş'ın burada kurulduğu iddia edilse de bunun böyle olmadığı, buradaki kalıntıları büyük bir şehir merkezinin harabelerinin olamayacağı ve muhtemel bir Asur ticarî koloni kasabasının Himli Höyük civarında olduğu tahmin edilmektedir. Maraş'ın ikinci yerinin bugünkü Karamaraş denilen ve Namık Kemal Mahallesi'nin bulunduğu yer olduğu söylenilmektedir. Maraş'ın buraya Hamdanoğulları hükümdarı Seyfüddevle tarafından (M.S. 944-967) taşındığı belirtilir. Şehrin şimdiki kale ve çevresine ise Dulkadiroğlu Alaüddevle tarafından taşındığı belirtilmektedir. Yukarda bahsedilen görüşlerin doğruluğu tartışılmaktadır. Maraş'ın bugünkü olduğu yerde ve bilhassa da Mağaralı Mahallesi'nin bulunduğu mevkide kurulduğunu öne süren araştırmacılar da bulunmaktadır. Mağaralı Mahallesi civarında bulunan arkeolojik bulgular da buranın çok eski dönemlerden beri yerleşim merkezi olduğunu ispatlamıştır. Ayrıca kalenin de tarihi Hititlere kadar dayanmaktadır. Maraş'ı ilk fetheden Müslüman Arapların fetihlerini belirten kaynaklar, Maraş'ın ortasında büyük bir kale olduğunu ve etrafının hendeklerle çevrilmiş bulunduğunu (hendeklerden kastedilen kalenin iki tarafındaki dere) açıklanmaktadır. Ayrıca Maraş'ı kuran Hititlerin, Anadolu'ya Asurlardan önce sahip oldukları görülmektedir. Hitit tarihinin Anadolu'daki başlangıcı belli değildir. Ancak M.Ö.2000'li yıllarda yazılı belgeler sayesinde Hitit tarihi bilinmektedir. Maraş'ın yerinin birkaç defa yer değiştirdiği görüşlerinin ortaya çıkmasının sebebi bilhassa Arap kaynaklarında buraların tarihi anlatılırken, Maraş'ı fetheden Müslüman komutanların şehri ele geçirdiklerinde "şehri yeniden bina etti" ifadesinin kullanılmasıdır. Bu ifade şehri tamir etti, onardı, yeniden inşa etti anlamlarına gelmektedir.

Tarih Öncesi Devirlerde Maraş

M.Ö. 5000 yılına kadar giden tarih öncesi devrine ait arkeolojik buluntulara rastlanılmıştır.Yaklaşık 20 hektarlık bir alana yayılan Domuztepe Höyüğü'nün bu genişliğe ulaşması ilginçtir. 7000 yıl önce burada bu kadar büyüklükte bir yerleşim merkezinin bulunması, buranın ticarî bir koloni olduğunu göstermektedir.Buranın Irak, Kuzey Suriye, Anadolu ve Akdeniz'i birbirine bağlayan ticaret yolunun kesiştiği bir nokta olduğu anlaşılmaktadır.arkeolojik bulgularla Domuztepe Höyüğü'ndeki bulguların birbirine benzerliğinden dolayı Halaf Çağı olarak adlandırılan bir medeniyetin bölgede yaşandığı anlaşılmaktadır.

Hititler Dönemi (M.Ö. 2000–1200)

Hititler M.Ö. 2000–1200 yılları arasında Anadolu'da hâkimiyet sürdükleri dönemde Maraş bölgesinde de egemen olmuşlardır.Hititler döneminde bu şehrin adına Maraj ve Markasi denmektedir. Hititler döneminde Maraş bölgesinin Elbistan, Pazarcık ve Türkoğlu ilçeleri sınırları içinde birçok yerleşim merkezinin olduğu görülmektedir.Hitit İmparatorluğu dağılınca onun yerine kurulan Genç Hitit devletlerinden Gurgum şehir devleti Maraş bölgesine hâkim olmuştur. Asur kaynaklarına göre bu devletin başkenti Markasi'dir. Gurgum şehir devleti zamanından günümüze iki önemli eser kalmıştır. Bunlardan biri meşhur Maraş Arslanı'dır. Bir zamanlar Maraş Kalesi'nde bulunan bu arslan heykeli Hititlerden kalan en önemli eserdir.

Amasya Resimleri
Kahramanmaraş Şehir Merkezinden Görünüm
Kahramanmaraş Kapalı Çarşısı
Trabzon Caddesi
Ulu Camii
Göksun Çayı
Meşhur Maraş Dondurması
Kahramanmaraş Kalesi
kahramanmaraş ilköğretim okulu okul bahçesi
Atatürk Meydani kenten görünüm
Dereli köyünden İstiklal madalyası sahibi Mehmet Akgün'ün (merhum) İstiklal madalyasını taşıyan oğlu Hacı Abdullah Akgün
Dereli köyü

Asurlular Dönemi (M.Ö. 720 - 612)

M.Ö. VIII. yy. sonlarında Asur krallarından Sargon II. zamanında (M.Ö.721–705) Gurgum şehir devleti yıkılmış ve Maraş bölgesi Asurlulara bağlanmıştır. Asurlular döneminde şehir bir ara Urartulara bağlanmıştır. Yine iki Türk kavmi olan Kimmerler ve İskitlerin Anadolu istilâları sırasında Maraş'ı da ele geçirmişlerdir. Asurlular zamanında Maraş ticaret yolları üzerinde bulunması sebebiyle önemini korumuştur. Kapadokya Mezopotamya ticareti Maraş üzerinden sağlanmıştır.

Persler Dönemi (M.Ö. 612 - 333)

Maraş bölgesindeki Asur egemenliği fazla sürmedi. M.Ö.612 yılında Med devletinin kralı Keyaksases, güney komşusu Babillerin de yardımı ile Asur başkenti Ninova'yı alarak bütün Asur ülkesinin kalelerini yağmalayarak bu devlete son verdi. Bir süre sonra da Güneybatı İran'da Ahameniş soyundan gelen II.Kiros, Medleri ortadan kaldırarak İran'da Pers İmparatorluğu'nu kurdu (M.Ö.550). Anadolu'yu istilaya başlayan II. Kiros, Lidya kralını mağlup ederek diğer Anadolu şehirleri gibi Maraş'ı da topraklarına kattı. Pers kralı I. Darius zamanında Anadolu'da istila edilmiş şehirler idari bölümlere ayrıldı. Maraş şehri de Kapadokya Satraplığı'nın (Eyalet) sınırları içinde kaldı.


Makedonyalılar Dönemi (M.Ö. 333 -64)

Perslere bağlı Kapadokya Satraplığı Hâkimiyetinde kalan Maraş şehri M.Ö.333 yılında İskender İmparatorluğu'na bağlandı. Makedonya İmparatoru Büyük İskender M.Ö.333 yılında Pers İmparatoru III. Darius'u Issos'da (Ayas-İskenderun) yenerek bu devleti yıktı ve Maraş'ı da ele geçirdi. Böylece Maraş şehri Helenizm uygarlığına bağlandı. Bu dönemlere ait Afşin, Göksun ve Maraş'ın geniş ovalarında sikke, sütun başları ve heykeller bulundu. M.Ö.323'de Büyük İskender ölünce Makedonya İmparatorluğu onun generalleri arasında paylaşıldı ve Maraş şehri de İskender'in generallerinden Selefkus'un payına düştü. Anadolu, Suriye'yi içine alan Asya krallığı topraklarından sayılan Maraş, bir süre sonra Kapadokya Krallığı'na yeniden bağlandı.

Büyük Roma İmparatorluğu Dönemi (M.Ö. 64 - M.S. 395)

M.Ö.192 yılında Romalılar, Anadolu'ya girerek Toroslara kadar Batı ve İç Anadolu'yu Selefkusların elinden alarak kendilerine bağladılar. M.Ö.64 yılına kadar Selefkuslara bağlı kalan Maraş, bu krallığın merkezi Antakya'nın Romalılar tarafından alınmasıyla bu devletin eline geçti.Roma İmparatorluğu döneminde Maraş şehrinin adı Roma generali Caligula'nın onuruna Germenicia veya Germenika olarak değiştirildi. Hititlerden kalan Maraş kalesi Roma İmparatorluğu zamanında tamir edildi. Bundan başka Maraş merkeze bağlı Göllü Köyü'nün 2 km. batısındaki Roma Nekropolü son derece önemlidir. Pazarcık ilçesine bağlı Evri ve Tilkiler Köyünün çevresinde tek parça kayalara oyulmuş büyük çaptaki su sarnıçları da birer Roma eseridir.

Bizanslılar Dönemi ( M.S. 395 )

Doğu Roma İmparatorluğu M.S.395 yılında doğu ve batı olmak üzere ikiye bölündü. Balkanlar, Anadolu, Suriye ve Mısır'ı da içine alan Bizans İmparatorluğu'na geçen Maraş şehri bu dönemde de önemini koruyarak Germanika adıyla anıldı. 605–611 yılları arasında Sasanilerin elinde kalan kent tekrar Bizans'ın eline geçti. M.S.634 yılından itibaren Müslüman Araplar Suriye'yi Bizans'ın elinden almaya başladıkları dönemde Maraş'a kadar sık sık akınlarda bulundular.Türkler tarafından fethedilinceye kadar Hıristiyanların elinde kaldı. Bizans İmparatorluğu döneminde, İmparator III. Leon'un Maraş doğumlu olması nedeniyle şehre Krallar Şehri adı da verildi.

Müslümanlar Dönemi

Müslümanlar Hz. Ebubekir zamanında Bizans'ın elinde bulunan Suriye'nin fethine giriştiler. Suriye'nin Müslümanların eline tamamen geçişi Hz. Ömer zamanında oldu. 636 yılında hemen hemen tüm Suriye'nin fethini tamamlayan İslâm orduları Antakya, Antep, Adana ve Maraş'a doğru saldırılara başladılar.Şehir 637 yılında Müslümanların eline geçti. Maraş'ta yaşayan Hıristiyan halk canlarına dokunulmamak şartıyla şehri teslim ettiler. Ancak Bizanslılar burayı Araplara kaptırmamak için yoğun saldırılara başladılar. 651 yılında bir İslâm ordusu Sufyan b. Avf komutasında Maraş'ı tekrar aldı ve şehri imar ettirerek buraya asker yerleştirdi. İslâm tarihinde 661 yılından itibaren yeni bir dönem başladı. Hilâfeti ele geçiren Emeviler Suriye'nin kuzey kısımlarına yeniden seferlere başladılar. Muaviye (661-680) Maraş şehrini onarttırarak yeniden bayındır hale getirdi. Halife Yezid 683 yılında ölünce Maraş üzerine Bizans akınları yeniden başladı. Şehirde yaşayan Müslümanlar burayı terk ettiler. Bölge Bizans'ın eline yeniden geçti. Halife Abdülmelik zamanında (685-705) Maraş yeniden fethedildi.

Mısır'da 868 yılında bir Türk devleti kuran Tolunoğlu Ahmed zamanında Sugur Eyaleti Tolunoğulları Devleti'ne geçti. Bir kaç defa Tarsus'a kadar gelen Ahmed b. Tolun Maraş'ı da idaresi altına aldı.Bizanslılar 916 yılında Ermeni asıllı Mleh, Maraş'ı yağmalattı. 950'li yıllardan itibaren Maraş bölgesi üzerinde Arap- Bizans çatışmaları yeniden hızlandı. Hamdâniler Devleti'nin zayıflamasından sonra Maraş 962'de yeniden Bizans'ın eline geçti. Türklerin Maraş'ı 1086'da fethine kadar yaklaşık 100 yıl Bizans İmparatorluğu'nun elinde kaldı.

Selçuklu Dönemi

Selçuklu liderleri Tuğrul ve Çağrı Beyler 23 Mayıs 1040 tarihinde Dandanakan Meydan Muharebesi'nde Gazneliler Devleti'ni mağlup ederek Horasan ve İran'da bağımsız bir devlet kurdular.Çağrı Bey, 1018-1021 yılları arasında Doğu Anadolu Bölgesi'ne bir keşif hareketi yaparak Anadolu'nun siyasî, sosyal ve coğrafî durumu hakkında bilgi edindi.Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey'in 1047 de batıya doğru hareketiyle Türkmenler Anadolu'ya doğru girmeye başladılar.Maraş bölgesinde 1021 yılı öncesi Rumlar, Süryaniler ve Nasturiler yaşamaktaydı. Ancak bu tarihte Bizans İmparatoru II.Vasil, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaşayan ve Rumlarla aralarında mezhep kavgaları olan Ermenileri Kayseri, Sivas ve Malatya civarlarına göçürmüştü. Süleymanşah, 1075'de İznik'i ele geçirerek Anadolu'da, Büyük Selçuklulara bağlı bir devlet kurdu ve Emir Buldacı komutasında bir orduyu Maraş, Elbistan bölgesine gönderdi..1086 yılında Emir Buldacı tarafından Maraş ve Elbistan bölgesi fethedilerek Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlandı. Bu tarihten 1097 yılına kadar Türklerin elinde kalan Maraş Haçlı istilasına uğradı. 1097 yılında Maraş'ı ele geçiren Haçlılar, burada Katolik Kilisesi ve Latin Piskoposluğu kurarak Antakya'ya doğru ilerlediler.

Elbistan'ı da ele geçiren Haçlılar burada da bir Haçlı Prensliği kurdular. 1100 yılında Antakya Prensi Bohemond Malatya'yı işgal etmek için kuzeye doğru ilerlerken Maraş ovasında Danişmend Gâzi tarafından mağlup ve esir edildi. Bu tarihte Maraş yeniden Türklerin eline geçti. 1103 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I.Kılıçarslan Danişmend Gâzi'yi mağlup ederek Maraş'ı Anadolu Selçuklularına bağladı. Ancak kısa süre sonra Maraş yeniden Haçlıların eline geçti. I.Kılıçarslan 1105 yılında şehri alarak vezir Ziyaeddin Muhammed'e bağış olarak verdi. 1114 yılında Maraş'ta büyük bir deprem oldu. Bu depremde şehir tamamen yıkıldı ve 40.000 kişi öldü. bu bölgeye 1136 tarihinde Danişmendliler hâkim oldular.I.Mesud 1144 yılında Elbistan'ı, 1150'de de Maraş'ı alarak Anadolu Selçuklularına bağladı.

Dulkadiroğulları Beyliği Dönemi (1337 - 1522)

XIII. yüzyıl sonlarında Halep ile Antep arasındaki bölgeye yerleşen Bozok Türkmenleri, Memluk Türk Devleti'nin kuzeye doğru başlattığı akınlarda bazen Memluk kumandanlarının emrinde, bazen de kendi istekleriyle Çukurova'daki Ermenilerin üzerine veya Moğol hâkimiyeti altındaki Anadolu içlerine doğru akın yapıyorlardı. Türkmenler, Memluk fetihleri arkasından Antep'ten Elbistan'a kadar uzanan bölgeleri ele geçirdiler. Bu Türkmenler Oğuzların Bozok koluna mensup Bayat, Afşar ve Beydili beyleri idi. Dulkadiroğulları Beyliği'ni kuran Türkmenlerin hangi boydan geldiği kesin olarak bilinmemekle beraber, Dulkadir halkının çoğunluğunun Bayat boyuna mensup Türkmenler olması sebebiyle, beyliğin kurucularının da Bayatlar olması mümkündür.Mısır ve Suriye'ye sahip Memluk Sultanı En-Nâsır Muhammed b.Kalavun, ülkesinin Suriye sınırları güvenliğini sağlamak amacıyla Dulkadirlilerden Zeyneddin Karaca Bey'e hilât ve hediyeler vererek onun Elbistan naipliğine atadı (1337). Böylece Dulkadir Beyliği kurulmuş oldu.

Osmanlı Dönemi

Maraş ve çevresi 1515 yılında Osmanlılar tarafından fethedildi. Ancak Dulkadiroğulları Beyliği'ne hemen son verilmedi. Yavuz Sultan Selim, Dulkadir topraklarının idaresini Şehsuvaroğlu Ali Bey'e verdi. Ali Bey'in Dulkadir hükümdarı mı yoksa Osmanlı Devleti'nin bir valisi mi olduğu açıkça belli değildi. Şehsuvaroğlu Ali Bey, Maraş ve Elbistan civarından asker toplayarak, Yavuz'un Memlükler üzerine yaptığı seferlere iştirak etti. 1516 yılında Nizip civarında Mercidabık Savaşı'nda Osmanlı ordusu Memlük ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Memlük Sultanı Kansu Gavri yenilginin üzüntüsünden öldü. Onun yerine Tomanbay Memlük Sultanı oldu. Ali Bey bu savaşın kazanılmasında büyük kahramanlıklar gösterdi. Antep ve çevresinin Osmanlılara katılmasında yararlıklar gösterdi. Osmanlı ordusunun Suriye ve Mısır'a yürüyüşü sırasında, Ali Bey, Osmanlılara kılavuzluk yaptı. 1517 yılında Kahire önlerinde Ridaniye Savaşı'nın kazanılmasında büyük rol oynayan Ali Bey, Yavuz'un güvenini kazandı.

Coğrafya

Yeryüzü Şekilleri

Kahramanmaraş il toprakları, yükseltileri 3.000 m' ye varan ve genellikle Güneydoğu Torosların uzantıları olan dağlarla, bunlar arasında kalan çöküntü ovalarından oluşmaktadır. İl alanında geniş bir akarsu ağı vardır. İl alanı, birçok yerde bu akarsuların oluşturduğu vadilerle yarılmış ve parçalanmıştır. İldeki yeryüzü şekillerinin en önemlisi, Kahramanmaraş Ovası'nın yer aldığı çöküntü alanıdır. Afrika Göller Bölgesi'nden başlayarak, Kızıldeniz, Lut Gölü ve Amik Ovası boyunca uzanan Ürdün Graben sistemi'nin devamı olan bu alan, Kızıldeniz'den başlayarak, Vâdi- el Arab, Gor, El-Bika, Amik-Kahramanmaraş oluğu adlarıyla anılmaktadır.[3]

İklim

Kahramanmaraş İçin İklim Verileri
Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıl
Ortalama en yüksek sıcaklık °C (°F) 17.4 21.8 29.2 36.0 38.0 42.0 45.2 44.4 41.3 37.2 27.2 24.0 45,2
Ortalama Sıcaklık°C (°F) 9.1 10.9 15.7 21.1 26.7 31.9 35.6 35.9 32.4 25.8 17.2 10.9 22.77
En Düşük Sıcaklık °C (°F) 1.3 2.2 5.6 9.9 14.2 18.9 22.1 22.2 18.4 12.9 6.8 3.1 11.47
En Düşük Soguk °C (°F) −7.8 −9.6 −7.6 −0.6 5.0 11.0 15.6 16.0 8.6 2.2 −4.4 −7.6 −9,6
Yağış ‘Metrekareye’ mm (inches) 125.4
(4.937)
112.3
(4.421)
94.8
(3.732)
76.1
(2.996)
39.3
(1.547)
7.4
(0.291)
2.5
(0.098)
1.5
(0.059)
9.3
(0.366)
53.1
(2.091)
93.5
(3.681)
129.2
(5.087)
744,4
(29,307)
Ortalama yağmurlu günler 12.4 12.2 12.3 11.6 8.1 2.7 1.5 1.3 2.7 6.7 9.1 12.1 92,7
Aylık ortalama güneş Göreme süresi 108.5 117.6 173.6 204 263.5 312 341 319.3 273 213.9 135 102.3 2.563,7
Kaynak: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü [4][5]

Nüfus

Kahramanmaraş'ın 1927'de 26.000 olan nüfusu, 1990'da 228.129'a, 2000'de 326.198'e, 2009'da 400.000'e yaklaşmıştır. Günümüzde 500.000 bin'e yakın Merkez Nüfusuyla Türkiye'nin 17. Büyük Kentidir. Aynı zamanda Kahramanmaraş, Türkiye'de Nüfusu 1 Milyon'un üzerinde olan 19 İl'den biridir.[6]

Kahramanmaraş ili TÜİK 2011 Nufus Kayıt Sistemi İstatistik Bilgileri
İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam
Merkez[7] 428.724 216.785 211.939 116.980 59.329 57.651 545.704 276.114 269.590
Afşin 42.296 21.347 20.949 41.948 21.569 20.379 84.244 42.916 41.328
Andırın 7.845 4.000 3.845 30.229 15.447 14.782 38.074 19.447 18.627
Çağlıyancerit 12.218 6.250 5.968 14.039 7.102 6.937 26.257 13.352 12.905
Ekinözü 5.349 2.730 2.619 9.014 4.724 4.290 14.363 7.454 6.909
Elbistan 92.386 47.060 45.326 46.660 24.120 22.540 139.046 71.180 67.866
Göksun 19.090 9.511 9.579 34.934 17.817 17.117 54.024 27.328 26.696
Nurhak 5.620 2.820 2.800 8.479 4.386 4.093 14.099 7.206 6.893
Pazarcık 28.716 14.504 14.212 44.511 22.169 22.342 73.227 36.673 36.554
Türkoğlu 14.539 7.446 7.093 50.633 25.729 24.904 65.172 33.175 31.997
Toplam 656.783 332.453 324.330 397.427 202.392 195.035 1.054.210 534.845 519.365

Eğitim

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi 11 Temmuz 1992 tarihinde kurulmuştur.Üniversite, şehir merkezinde, Merkez, Karacasu, Tıp Fakültesi, Avşar kampüslerinden oluşmaktadır.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

Kültürel

Yöre Mutfağı

Kahramanmaraş’ta kültürel değerlerin bir öğesi de yemek ve tatlılardır. Kış için tarhana, bulgur, döğme, nişasta hazırlanır ve biber, patlıcan, kabak, bamya ve fasulye gibi yiyecekler kurutularak saklanır.Tarhana, eşkili çorba, döğmeli mercimekli çorba, yoğurtlu döğmeli çorba, Maraş paçası gibi çorbalar; simit köftesi, kısır köftesi, içli köfte, sömelek köfte, suluyağlı köfte, eşkili köfte, yoğurtlu köfte, yavan köfte, ekşili aya köftesi gibi köfte çeşitleri; keşk aşı (döğme aşı) Maraş pilavı, tavuklu pilav, peynirli ve çökelekli börek, bayram çöreği gibi pilav ve börekler yöreye özgü yemeklerdir.Tatlı olarak ünlü Maraş dondurmasını unutmamak gerekir. Fıstık ezmesi, un sucuğu, pestil sucuğu, hapısa yörenin bilinen diğer tatlılarıdır.[8]

Yerel Etkinlikler

  • Kahramanmaraş’ın Kurtuluş Günü 12 Şubat
  • Kahramanmaraş Tarım,Sanayi ve El sanatları Fuarı 1-30 Ağustos
  • Kırmızı biber, Tarhana ve Dondurma Festivali Ağustos
  • Afşin İlçesi Karakucak Güreş Festivali Eylül
  • Göksun İlçesi Karakucak Güreş Festivali Eylül
  • Kahramanmaraş Karakucak Güreş Festivali Ekim

Turizm

Müzeler

  • Kahramanmaraş Müzesiİlk müze, 16. yüzyıldan kalma Taş Medrese binasında 1947 yılında kurulmuştur. 1907 yılından sonra gelişen müze, 1961’de Kahramanmaraş Kalesi üzerinde yer alan binasına taşınmış ve 14 yıl burada hizmet verdikten sonra, binanın gelişen müzenin ihtiyaçlarına cevap vermemesi nedeniyle 29 Kasım 1975’de ziyarete açılan bugünkü binasına taşınmıştır.

Tarihi Yapılar

  • Kahramanmaraş Kalesi ent merkezindeki yığma bir tepenin üstündedir.
  • Hurman Kalesi Afşin ilçesi, Marabız köyünde Hurman Çayı’nın kuzeyindeki sarp kaya üstündedir.
  • Meryemçıl (Gaben) Kalesi ndırın ilçesi ile Göksun arasında Geben Kasabası yakınındadır.
  • Azgıt (Yeniköy) Kalesi Andırın Geben karayolu üzerinde Yeniköy’e yakın bir yerde bulunmaktadır.
  • Babikli Kalesi Alameşe köyündedir.
  • Hastırın Kalesi Andırın Kadirli yolu üzerinde Torun köyündedir.
  • Anacık Kalesi Anacık köyündedir.
  • Kız Kalesi Elbistan’ın Kale köyünde 150 m’lik bir tepe üstündedir.
  • Haznadarlı Camii (Duraklı Camii) Duraklı Mahallesi’ndedir.
  • Hatuniye Camii Kurtuluş Mahallesi’ndedir.
  • Afşin Ulu Camii
  • Elbistan Ulu Camii
  • Himmet Baba Camii ve Türbesi
  • Eshab-ı Kehf Külliyesi ve Camii
  • İklime Hatun Mescidi
  • Taş Medrese
  • Taşhan Kapalı Çarşı’ya bitişiktir.
  • Kuruhan Afşin ilçesinde Bulunur.
  • Katiphanı Kahramanmaraş kent merkezinde, Ulu Cami’nin güneyindedir.
  • Tüfekçi Hamamı Sarayaltı Mahallesi’nde, Demirciler Çarşısındadır.
  • Acar HamamıKale Caddesi üzerindedir. Kitabesi yoktur.
  • Ceyhan Köprüsü Eski Kahramanmaraş Göksun yolunda, Ceyhan Irmağı üstündeki köprü, yeni yolun dışında kalmıştır.

Ulaşım

Kardeş Şehirler

Kaynakça

  1. 1,0 1,1 "Genel Konum Kaynak sayfa". 24 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.
  2. 2,0 2,1 EYİCİL, PROF. DR. AHMET (2009). Kahramanmaraş Tarihi (türkçe dilinde), 3 sayfa.
  3. "Yeryüzü Şekilleri". 24 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.
  4. http://meteor.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=K.MARAS
  5. http://en.wikipedia.org/wiki/Kahramanmara%C5%9F
  6. "Nüfus Türkiye'nin 17. Büyük Kentidir". 24 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.
  7. "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 Adrese Dayalı veri tabanı". 24 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.
  8. "Yöre Mutfağı". 24 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.

Kaynak:PROF. DR. AHMET EYİCİL KAHRAMANMARAŞ 2009