Radyo

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara

Kısaca

Radyo, Elektromanyetik dalgaları alıp, duyulabilen sese çeviren devrelerden oluşan cihaza Radyo denir. Radyo, elektromanyetik radyo dalgalarındaki ses modülasyonunu önce elektronik ortama sonra da sese çeviren elektronik devrelerden oluşan bir alet. Türk Dili dergisinde Kırgız Türkçesinde radyo anlamında kullanılan (ünalgı) sözünün Türkiye Türkçesinde kullanılması da gündeme getirilmiştir.

  • İlk radyo yayını 1907 de Berlin ile Kopenhag arası bir söz iletiminde yapıldı. 1910 da ABD.de bir müzik iletimi, 1914 de Belçika’da bir konser iletimi gibi cesaret verici olmayan birkaç deneme sonrası 1920 şubatında Büyük Britanya ‘da başladı.
  • Radyonun yaygınlaşması ise ancak 1955 yılında transistorlu alıcıların kullanılmasıyla başlar. Başlangıçta ulusal veya bölgesel hizmet veren radyo yayınlarında, kilometrelik dalgalar “uzun dalga” ve hektometrelik dalgalar “orta dalga” kullanılıyordu.
  • 1930&1935 yılları arası, dekametrelik dalgalarla (kısa dalga) yapılan yayınlar deniz ötesi ülkelere erişme olanağı sağladı. Böylece radyo iletişim dünyasının vazgeçilmez araçlarından biri haline gelmiştir.
  • Elektromanyetik dalga alıcısı: Radyo dalgalarıˊndaki ses modülasyonunu önce Elektronik ortama sonrada sese çeviren elektronik alet; alıcı.
  • Radyolar “radyo alıcıları” elektromanyetik tayfın belli bir aralığını dinlemek üzere dizayn edilir. Radyonun seçicilik ve hassaslık faktörlerine göre kalitesini değerlendirmek mümkündür (Q faktörü).
  • Popüler Radyolar iki tür modülasyonu almak üzere dizayn edilmişlerdir: AM Genlik Modülasyonu ve FM Frekans modülasyonu
  • Genlik modülasyonunun: taşıyıcılı yayın, SSB Single side band Tek bandlı yayın ve CW Continuous Wave Daimi dalga olmak üzere alt bölümleri vardır.
  • Normal bir radyo alıcısında Orta Dalga MW Mid Wave ve FM, bazen de uzun dalga LW Long wave bulunmaktadır.
  • Radyo dalgalarının bir başka belirleyici özelliği de genliğidir. Genlik, radyo dalgasının salınım sırasında ulaştığı en yüksek salınım şiddetidir. Radyo kanallarının şifrelenmesinde genelde frekans ve genlik değerleri kullanılır. AM radyolarda genlik değeri değiştirilerek, FM (Frequency Modulation - Frekans Modülasyonu) radyolarda da kendilerine verilen frekans aralığında dalganın frekansı değiştirilerek şifreleme yapılır.
  • Radyo antenleri yalnızca belirli frekanstaki yayınları almak üzere ayarlandığı için geri kalan radyo dalgalarını algılamaz. Radyo dalgaları içine gizlenmiş şifreler, alıcı tarafından çözülüp, hoparlörler üzerinden dinlenilen ses dalgalarına dönüşür

İçadı

  • İtalyan Mucit Guglielmo Marconi radyoyu icat eden kişi olarak tarih kayıtlara geçmiştir. Ancak radyonun kendi icadı olduğunu iddia eden birçok kişi ortaya çıkmıştır. Telsiz telegraf patentine sahip olan (Nikolai Tesla), (Olive Lodge) bu iddiayı ortaya atanların başında gelir. Rus mucit (Alexander Stepanovitch) Popov ise anlaşılabilen ilk radyo dalgalarını iletmeyi başarmış ancak bu icadı için Patent almamıştır. Daha pek çok insan vardır fakat ticari başarıyı yakalayan kişinin Marconi olduğu herkesçe kabul edilir.

Frekans

Bant (Metre) Frekans aralığı (KHz)
120 2300-2495
90 3200-3400
75 3900-4000
60 4750-5060
49 5730-6295
41 6890-6990
41 7100-7600
31 9250-9990
25 11500-12160
22 13570-13870
19 15030-15800
16 17480-17900
17 18900-19020
13 21450-21750
11 25670-26100
  • Bu bantların arasında (amatör radyoya ticari gemilere ve askeriyeye ayrılmış) bantlar bulunmaktadır. Genelde bu yayınlar SSB, CW, RTTY modülasyonlarını içermektedir.
  • Bu tür yayınları almak için radyonun BFO Beat Frequency Oscillator Vuru Frekans Osilatörü denilen ek bir devreye ihtiyacı vardır. Taşıyıcıyı suni olarak oluşturan bu devre ile gönderme sırasında bastırılan taşıyıcı tekrar ilâve edilerek, sinyallerin normal bir radyo alıcısı ile dinlenilebilmesi sağlanır. Bu tür radyolarda ses bandının genişliğini de değiştirmek mümkündür.
  • Yeni çıkan (XM radyo türü) de uydudan yüksek frekanslı sayısal yayınları almak üzere dizayn edilmiştir. Halen ABD'de ticarî olarak piyasaya sunulan bu radyo türünde ses kalitesi oldukça yüksektir. Halen aboneliğe dayalı ve belli bir ücret karşılığı tüm kıtaya kesintisiz ve reklamsız şifrelenmiş radyo yayını yapılmaktadır.
  • Teknolojinin son yıllarda hızla gelişmesine paralel olarak ve internet kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber, internet üzerinden yayın yapan radyoların sayıları hızla artıgı bilinmetedir