Richter ölçeği

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Jump to navigation Jump to search

Richter ölçeği veya magnitüd ölçeği, sismoloji´de kullanılan, dünya genelinde meydana gelen depremlerin aletsel büyüklüklerini ve sarsıntı oranını (magnitüd) belirleyen ve sınıflara ayıran uluslararası ölçüm birimi.Charles Richter ile Beno Gutenberg tarafından California Teknoloji Enstitüsü'nde geliştirilmiştir. Günümüzde, özellikle büyük ölçekli depremlerde moment magnitüd ölçeği, Richter'in yerini almıştır. Rihter diye okunur.[1]Richter ölçeğindeki her bir rakam Deprem Dalgaların Büyüklügündeki 10 Katlık Bir Artşı Gösterir. Merkez üssünden 100 km uzaklıkta ve sert zemine yerleştirilmiş özel bir sismografla kaydedilmiş zemin hareketinin mikron cinsinden ölçülen maksimum genliğinin 10 tabanına göre logaritmasını hesaplayarak depremin “büyüklüğü” Richter ölçeği olarak hesaplanmasıdır.

Tarihçesi

Charles Richter, 1970. cekilmiş foto

Bu ölçek, birimi 1935 senesinde Charles Francis Richter ve Beno Gutenberg tarafından Kaliforniya Teknik Enstitüsü´nde (California Institute of Technology) tasarlanıp, ilk olarak ML-ölçeği (magnitüd) olarak isimlendirilmiştir. Amerikan Sismoloji Derneği Bülteni´nde "Bir depremin şiddet ve sarsıntı oranı ölçeği" isimli bilimsel yayımlamada, Charles Francis Richter´in ilk defa K. Wadati´nin 1931´de yayımladığı, "deprem ölçeği" fikrini Kaliforniya´da meydana gelen depremlerde uyguladığı belirtilmiştir.

Richter´e göre Büyüklük Mercalli´ye göre şiddet Hissetme ve Etkiler TNT güç eşitliği Oluşma sıklığı
0 ile 1,9 I Sadece özel sismik ekipmanlar sayesinde ölçülür 0,001–0,7 Günde yaklaşık 8.000 kez
2 ile 2,9 II hareket etmeyen insanlar tarafından hissedilebilir.serbest asılı lamba vb. cisimler hafif sallanabilir. 1–22 günde yaklaşık 1.000 kez
3 ile 3,9 III az sayıda insan tarafından hissedilebilir.hafif sarsıntılar bir pencere önünden geçen bir kamyonu andırır.yanyana duran cam bardaklar hafif titreyebilir. 30–700 yılda 49.000 kez
4 ile 4,9 IV ile V çoğu sayıda insan hisseder.serbest asılı lamba vb. cisimler görülecek şekilde sallanmaya başlar.bardak, tabak vb. takırdamaya başlar.park vaziyetinde arabalar hafif sallanır.cok hafif zararlar meydana gelebilir. (1–22)103 (ufak çaplı Atom bombası) yılda 6.200 kez
5 ile 5,9 VI korku ve paniğe neden olabilir.birçok insan aniden ev ve kapalı mekânları terkeder.kötü inşa edilmiş binalarda büyük hasarlar meydana gelebilir.duvarlarda çatlamalar olabilir.yaralanmalar meydana gelebilir (30–700)103 (orta çaplı Atom bombası) yılda 800 kez
6 ile 6,9 VII ile IX korku ve paniğe neden olma olasılığı vardır.hareket vaziyetindeki araba içinde hissedilebilir.160 km içindeki binalarda hasarlar oluşturabilir ve çökmeler meydana gelebilir.yaralanmalar ve ölümler olabilir.sahil kenarlarında tsunami olabilir. (1–22)10,6 (büyük çaplı Atom bombası) yılda 120 kez
7 ile 7,9 X ile XI korku ve paniğe neden olma olasılığı yüksektir.daha geniş alanlarda ağır tahribata neden olur.binalarda hafif, orta, ağır derecelerde hasar oluşma ihtimali yüksektir, çökmeler meydana gelebilir.toprakta yarıklar oluşur.ölümler ve yaralanmalar oluşur.sahil bölgelerde büyük tahribat gücü taşıyan tsunami olabilir (30–700)10,6 (Gök taşı 100–200 m) yılda 18 kez
8 ile 8,9 XII yüzlerce kilometrelik alanda büyük tahribata yol açar.binalarda ağır hasara ve çökmelere yol açma ihtimali oldukça yüksektir.yüksek miktarda yaralanmalar ve ölümler meydana gelebilir.geniş sahil bölgelerinde 40 metreye yaklaşık tsunami olasılığı vardır. (1–22)10,9 (Gök taşı 250–700 m) yılda 1 kez
9,0 ve üstü binlerce kilometrelik alanda yıkıcıdır.tektonik levhalarda kaymalar, kırılmalar meydana gelir.sahillerin kıyıları deniz seviyesi altına batabilir veya çıkabilir.çok yüksek miktarda yaralanmalar ve ölümler meydana gelebilir.

Kaynakça

  1. "ölçüm birimi". 28 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.