Türk Tarih Kurumu

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Şuraya atla: kullan, ara

Türk Tarih Kurumu (TTK), Türk tarihinin ilk kaynaklardan araştırılması amacı ile Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifiyle 21 Eylül 1940 gün ve 2/14556 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesiyle kamu yararına çalışan dernekler arasına alınan Türk Tarih Kurumu,1931 yılında kurulan araştırma kurumudur.(11 Ağustos 1983) gün ve 2876 sayılı yasa ile T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu'na bağlı bir kuruluş durumuna gelmiştir.

Türk Tarih Kurumu'nun amacı

Madde [1]54- Türk Tarih Kurumu'nun amacı Türk tarihini ve Türkiye tarihini ve bunlarla ilgili konuları, Türklerin medeniyete hizmetlerini, ilmî yoldan incelemek, araştırmak, tanıtmak, yaymak ve yayınlar yapmak, bunlara dayanarak da Türk tarihini ve Türkiye tarihini yazmaktır.

Görevleri

Madde [2]55- Bu Kanunun ilkeleri doğrultusunda, Türk Tarih Kurumu'nun görevleri şunlardır:

  • a- Türk tarihinin ve Türkiye tarihinin kaynaklarını araştırmak, incelemek, bu konularla ilgili bilimsel değerdeki araştırmaları ve eserleri yayımlamak,
  • b- Türk ve Türkiye tarihine ilişkin kaynakları toplamak, incelemek, gerekli görülenleri Türkçe’ye çevirmek, yaymak ve yayımlamak,
  • c- Türk ve Türkiye tarihini aydınlatmaya yarayacak belge ve malzemeyi toplamak, Arşiv ve Dokümantasyon Merkezleri kurmak, niteliği belirlenen belge ve malzemeyi elde etmek için gerekli araştırmaları, incelemeleri, kazıları yapmak ve yaptırmak,
  • d- a, b ve c bentlerinde belirlenen kaynaklara dayanarak, Türk tarihi ve Türkiye tarihini yazmak ve yayımlamak,
  • e- Yeni buluşları ve bilimsel konuları yaymak ve tanıtmak üzere bilimsel toplantılar yapmak kongreler, sergiler ve geziler düzenlemek,
  • f- Milli varlığımızın devamında temel unsurlardan biri olan tarih sevgisini ve bilincini kökleştirecek, geliştirecek ve yaygın hale getirecek, tarihi araştırmaları ve çalışmaları özendirecek, destekleyecek her türlü tedbiri almak, gerekli çalışma plân ve programlarını yapmak,
  • g- Amaç ve görevleri ile ilgili olarak yurt içinde ve yurt dışında Türk ve Türkiye tarihi üzerine çalışan araştırma ve yayın yapan kurum ve kuruluş ve araştırma merkezleriyle, arşivlerle işbirliğinde bulunmak, kitap, yayın ve orijinallerinden çoğaltılmış belge mübadele etmek,
  • h- Yüksek Kurulun onayı ile yerli veya yabancı bilimsel kuruluşlara üye olmak, temsilci göndermek, kongrelere katılmak, bu kuruluşlarla ortak araştırmalar ve çalışmalar yapmak,
  • ı- Yüksek Kurulun, Yüksek Kurumun ve bu Kanunun verdiği diğer görevleri yerine getirmek,

Tarihçe

14 Ekim 1905'te Türk Ocakları'nın bir uzantısı olan Tarih [3]Tetkik Heyeti'nin yerine kurulan Türk Tarih Tezi'ni Kemalist ideolojiye göre düzenleme amacı ile kurulmuştur 1935 yılında adı "Türk Tarih Kurumu" olarak değişmiştir. 1930 yılında yayınlanan ve başlangıçta sadece 100 adet basılan Türk Tarihinin Ana Hatları adlı Orta Asya'da bir Türk uygarlığı ve bu merkezden başlayan göçlerle Türklerin Çin, Hindistan, Mezopotamya, Mısır, İran, Anadolu ve 4'ya giderek o bölgelerin halklarını uygarlaştırdıkları tezini işleyen kitabın ana fikrine uygun okul kitapları yazılması bu topluluğun ilk hedefi olmuştur. TTK, 1984 yılında çıkarılan bir yasa ile T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’na bağlı bir kuruluş durumuna gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı Atatürk, vasiyetnamesinde Türk Tarih Kurumu için de parasal varlığından bir pay ayırmıştır. Kurumun ana geliri, Atatürk’ün Türkiye İş Bankası’ndaki hisse senetlerinden oluşmaktadır. Daha sonra gelen cumhurbaşkanları Türk Tarih Kurumu’nun koruyucu başkanlarıdır. Kurum, çalışmalarına Ankara’daki Türk Ocağı Halk Evleri binasında başlamıştı. 1940 yılı sonunda Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi binasına taşınmış, 12 Kasım 1967'de Turgut Cansever ve Ertur Yener tarafından tasarlanmış kendi binasına geçmiştir.

Bina

Turgut Cansever ve Ertur Yener'in 1951 yılında tasarlamaya başladığı Türk Tarih Kurumu Binası'nın projelendirme çalışmaları 1961 yılında sonuçlandırılmış, 1962 yılında binanın inşaatına başlanmıştır. İnşaat 1966 yılında tamamlanmış ve yapı 1967 yılından itibaren tam teşekküllü olarak kullanıma açılmıştır. 1980 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü kazanan bu yapı Türkiye mimarlık tarihininin en önemli modern tasarımlarından birisi olarak kabul edilmektedir. Zemin katta konferans salonu, kitap depoları, üst katlarda kütüphane, okuma salonları ve ofisler yer almaktadır.

Başkanlar

  • Prof. Dr. Bahaeddin YEDİYILDIZ (Başkan Vekili) (14.09.2011 -)
  • Prof. Dr. Ali BİRİNCİ (01.08.2008 - 13.09.2011 )
  • Prof. Dr. Yusuf HALAÇOĞLU (27.9.1993 - 23.07.2008 )
  • Prof. Dr. İbrahim Agah ÇUBUKÇU (Başkan Vekili) (21.1.1993 - 23.9.1993)
  • Prof. Dr. Neşet ÇAĞATAY (Başkan Vekili) (16.3.1992 - 21.1.1993)
  • Prof. Dr. Yaşar YÜCEL (17.10.1983 - 16.3.1992)
  • Ord. Prof. Dr. Sedat ALP (16.4.1982 - 17.10.1983)
  • Ord. Prof. Dr. Enver Ziya KARAL (21.4.1973 - 18.1.1982)
  • Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz KANSU (28.4.1962 - 21.4.1973)
  • Ord. Prof. Şemseddin GÜNALTAY (17.12.1941 - 19.10.1961)
  • HASAN Cemil ÇAMBEL (23.3.1935 - 17.12.1941)
  • Prof. Yusuf AKÇURA (8.4.1932 - 11.3.1935)
  • M. Tevfik BIYIKLIOĞLU (14.4.1931 - 8.4.1932)

Kaynakça